Welke maat schilderij past boven de bank?

De tweederde-regel

De maat van je schilderij hangt niet af van je muur, maar van je bank. Het oog leest een bank met een schilderij erboven als één blok. Klopt de verhouding binnen dat blok, dan klopt het beeld — ook als er nog meters kale muur omheen zitten.

De regel die vrijwel altijd werkt: maak je schilderij ongeveer twee derde van de bankbreedte. Bij een bank van 210 cm kom je dan uit rond de 140 cm. Dat voelt breed als je het opschrijft, en precies goed als het hangt.

Onder de 45% van je bankbreedte gaat het beeld zweven: het schilderij verliest zijn verband met de bank en de muur wint. Boven de 85% wordt het benauwd — dan mist de compositie lucht. Daartussen zit ruimte om te kiezen, met twee derde als het punt waar het bij de meeste mensen klikt.

Maattabel per bankbreedte

Meet je bank van armleuning tot armleuning en zoek je maat op. De middelste kolom is het richtpunt, de rechterkolom de marge waarbinnen het nog steeds klopt.

Zie je jouw bankbreedte er niet bij staan? Vermenigvuldig 'm met 0,66 en rond af op een formaat dat bestaat. Je hoeft niet op de centimeter te zitten — schilderijen komen in vaste maten en 130 of 140 cm maakt aan de muur nauwelijks verschil.

Hoe hoog hang je het?

Hier gaat de bekendste tip de mist in. "Hang het midden op 145 cm, dat is ooghoogte" klopt — maar alleen voor een lege muur. Staat er een bank onder, dan is de rugleuning je vertrekpunt, niet de vloer.

Houd 20 tot 30 cm tussen de bovenkant van de rugleuning en de onderkant van de lijst. Minder en het schilderij lijkt op de bank te leunen; meer en het drijft weg richting plafond. Bij een lage, moderne bank zit je met 25 cm bijna altijd goed.

Standaardplafond van 260 cm? Dan valt dat vanzelf mooi uit. Woon je in een oud pand met 320 cm plafonds, dan mag alles een maat royaler: hang iets hoger en kies aan de bovenkant van de marge in de tabel, anders wordt je muur te groot voor je kunst.

Eén doek of een combinatie?

Een groep werken volgt exact dezelfde regel, met één tussenstap: behandel de hele groep als één denkbeeldige rechthoek. Meet de buitenmaten van die rechthoek, inclusief de ruimte ertussen, en pas daar de twee derde op toe.

• Laat 5 tot 8 cm tussen de lijsten. Meer, en het valt uit elkaar in losse werken.
• Lijn ze uit op één denkbeeldige lijn — de onderkant of het midden. Niet allebei.
• Twee of drie werken van gelijke maat oogt rustig; een oneven aantal in wisselende maten oogt levendiger.

Wil je zeker weten dat de sfeer bij je interieur past voor je aan maten begint? De stijltest wijst in vier vragen aan welke richting bij je woonkamer hoort.

Staand of liggend boven de bank?

Boven een bank wint liggend het meestal. Het volgt de lijn van je meubel en houdt de wand rustig. Een staand doek werkt daar alleen als het echt fors is, of als je 'm bewust uit het midden hangt naast een lamp of kast.

Heb je een smalle muur naast de bank, of een hoog plafond dat om verticale lijnen vraagt? Dan draait het om: staand rekt de ruimte omhoog en vult die hoogte zonder dat je een enorm doek nodig hebt.

Tape het af voor je koopt

De laatste stap kost tien minuten en voorkomt een retourzending. Plak met schilderstape de buitenmaten van het schilderij op je muur, of knip een vel krantenpapier op maat en plak dat op. Ga zitten waar je normaal zit — niet staan, want zo kijk je er nooit naar — en laat het een avond hangen.

Twijfel je tussen twee maten na die avond? Neem de grotere. Vrijwel niemand vindt achteraf dat zijn schilderij te groot is.